In die middeleeue: GOSSE

Die Gouws familie het sy oorsprong in Frankryk.

Die vroegste bekende vorm van die naam is Gosse: dit beteken "boklam" in Frans. Die vroegste name was gebaseer op voorkoms, beroep of verwantskap: De Lange, Bakker, Jansen (Jan's Zoon) is voorbeelde. In Middeleeuse Frankryk was bokke die stapelbron van vleis, melk en kaas – die Gosse-familie het waarskynlik groot bokkuddes besit.

n die vroeë tye was die Gosse-familie talryk en hulle was stoere Katolieke. Teen die 16de eeu het hulle egter by die Reformasie betrokke geraak en die Protestantse geloof begin aanhang.

In 1583 word die geboorte vermeld van Jean Gose, die seun van twintigjarige Asa Gose wat op die ouderdom van agt jaar in die huwelik bevestig was met die dogter van 'n ander vooraanstaande familie – sulke gerieflikheidshuwelike was nie ongewoon onder groot grondbesitters nie, en die kinders het by hulle eie ouers gebly tot hulle oud genoeg was om die huwelik te voltrek.

Terug na bo

Huguenote: GAUCH

Tussen 1583 en 1712 is daar nie melding van Gosse of Gose in die Franse rekords nie: die familie het blykbaar uitgewyk om die steeds toenemende vervolging van Protestante te vermy. Hulle het in drie hoofgroepe gevlug: na Duitsland, waar die spelling "Gause" geword het; na Switserland: "Gauch" en na Skotland, waar die naam na "Goss" verander het. 'n Groot deel van die Skotse groep het verder gegaan na die Britse kolonies in Amerika, omdat Skotland ook Katoliek was.

André Gauch van Languedoc, Frankryk:

Sy familie het waarskynlik na Switserland gevlug, want hy het in 1683 getrou met Jacqueline Decré, en 'n jaar later is hulle oudste kind, Estienne, in Geneve gebore. Hulle het ook 'n dogtertjie, Marie, gehad. Sy is in Amsterdam gedoop, maar is jonk dood. Andrè en sy gesin het dus van Switserland via Holland na die Kaap gekom.

Terug na bo

Aan die Kaap: Gous / GOUWS

Die Huguenoteskip "Spierdijk" het in 1691 in Tafelbaai aangekom. Die passasierslys toon aan:

• Andrè Gauch, grofsmid
• sy vrou Jacqueline Decré
• hulle seun Estienne (7)

Jacqueline word nie weer vermeld nie – moontlik is sy op die reis oorlede, want by sy aankoms word Andrè aangeteken as wewenaar met een seun. Hy was in elk geval 'n wewenaar toe hy in Augustus van dieselfde jaar getroud is met Jeanne le Clerq (Johanna de Klerk), dogter van Pierre le Clerq en Sara Cochet.

Andrè Gauch en Johanna de Klerk het vier kinders gehad:

• Pieter, Sara, Jeanne en Andries.

Die twee seuns, die eerste geslag aan die Kaap gebore, se name is reeds verHollands, en die van word ook in die Drakensteinse dooprekords as Gouws, of soms Gous, gespel.

• Pieter is in 1693 gebore en is in 1721 getroud met Johanna Oosthuizen. Hulle het vyf kinders gehad. Sy was die dogter van Johannes Oosthuizen van Weert, Holland, en sy vrou Johanna van Grijpsklerk.
• Sara is in 1695 gebore en trou later met Christiaan Gorbrecht.
• Jeanne se geboortedatum is onbekend maar sy is in 1695 saam met haar suster Sara gedoop.

Dit was nie moontlik vir mense van die distrik om gereeld die lang reis aan te pak na waar 'n predikant beskikbaar was nie, en twee of meer kinders van dieselfde gesin is soms saam gedoop; party van die dopelinge was al kleuters.

• Andries, gebore 1698, is in 1719 getroud met Johanna Conterman en hulle het sewe kinders gehad. Sy was die dogter van Jan Jacob Conterman, van Hesse-Nassau in Duitsland, en sy vrou Anna Cleef.

Skoonpa Conterman was opvlieënd en is in 1707 aangekla van aanranding: hy het 'n skaapwagter, Hartwig Alsleben, met die vuis bygekom omdat dié nie die respek getoon het om sy hoed af te haal toe Oubaas Conterman verbystap nie.

Op 26 Februarie 1698, toe die jongste kind, Andries, skaars 'n maand oud was, word Andrè Gouws vermoor terwyl hy sy vee gaan inspekteer het.

Terug na bo

Jeanne le Clerq (Johanna de Klerk)

Jeanne le Clerq het op 12 Mei 1688 aan boord die Oosterland in Tafelbaai aangekom, saam met haar weduwee-moeder Sara Cochet, en haar broers Joost en Abraham. Hulle was van Straatskerk in Walcheren.

Sara het in die jaar van hulle aankoms getrou met Guillaume du Toit, wat saam met sy broer Francois in 1686 aan boord die Vrijheit aan die Kaap geland het. Hulle was Huguenote afkomstig van Lille.

Johanna het drie jaar in haar ma en stiefvader se huis gewoon voor sy in 1691 met Andrè Gouws getroud is. Dit moes 'n taamlik avontuurlike tydjie in haar jong lewe gewees het en baie anders as die stedelike Europese omgewing waaraan sy gewoond was: die Du Toit broers het geboer oorkant die Bergrivier waar baie San- en Koikoikrale was.

Die Sanmense het Du Toit vreeslik gepla en bitterheid veroorsaak deur voortdurend sy vee te steel. Dikwels het hy en sy bure die rowers agternagesit. Die manne was gewoonlik in twee klompe verdeel en het dan die klowe ingesteek. Wie eerste by die groot bos kom, moes 'n trompet blaas. Die plek het later bekend geword as Trompettersbos. Omdat die Du Toits die eerste was wat Du Toitskloof deurgegaan het, het dit later dié naam gekry.

Soos sy broer het Guillaume 'n belangrike rol in die gemeenskap gespeel.

Hy was 'n sterk opponent van die korrupte goewerneur W. A. van der Stel. Hy en Francois het 'n lewendige rol gespeel in die opstootjie wat daar geskied het tussen die Goewerneur en die Koloniste oor die klagbrief van Adam Tas. Die broers is 'n boete opgelê en vir 5 jaar na Mauritius verban, maar hulle het saam met sewe ander burgers na die Vier-en-twintig Riviere gevlug.

Sara (Cochet) du Toit het sekerlik die ondersteuning van haar dogter gemis toe sy in 1691 uit die huis is om met Andrè Gouws te trou. Die huwelik was van korte duur: vier kinders en sewe jaar later was Johanna 'n weduwee.….

…. maar nie vir baie lank nie, want binne weke trou sy met Pieter Bekker, gebore 1673, van Köningsberg. Hulle eerste kind, Gideon, is ook nog in dieselfde jaar,1698, gebore. Johanna en Pieter Bekker het altesaam sewe kinders gehad.

Daar was 'n suspisie dat Bekker vir Gouws vermoor het. Daar mag waarheid in steek, want die twee is so gou na André Gouws se dood getroud dat daar wel 'n vorige verhouding kon gewees het.

Dis nie verbasend dat Bekker verdink was nie, want hy was blykbaar 'n gewelddadige man. In 1701 word hy verban na Mauritius omdat hy Jan Stevensz Botma aangerand het. Voordat hy weggestuur kon word, vlug hy die binneland in. Hy moes redelik naby aan sy huis geskuil het want sy vrou het gereeld kinders van hom.

Uiteindelik, in 1710, vang hulle hom vir die wrede behandeling van sy slavin, Maria van Ceylon. Nadat Bekker vir Maria geweldig geslaan het, het hy haar met "pickle" gesmeer en haar toe bo die vuurkaggel gehang. Sy was baie sleg verbrand.

Hierdie keer word hy verban vir 4 jaar en na Europa gestuur, maar hy sluit aan as 'n soldaat in die VOC en was weer terug in die Kaap in 1717. Binne 'n jaar was hy egter in hegtenis geneem en na Robbeneiland gestuur.

Johanna het die plaas "Straatskerk over Roodezand" gekry.